پیشنهادی به اکادمی علوم و وزارت تحصیلات عالی (۵)

در همه دانشکدههای دانشگاهها، یک چپتر ثقافت اسلامی تدریس میشود که «اکثر»شان خیلی کلیشهیی است؛ یعنی همان چپتر یا جزوه را که دانشجویان دانشکدۀ پزشکی میخوانند، دانشجویان دانشکدۀ ادبیات و حقوق و اقتصاد و زراعت نیز.

پیشنهاد من به اکادمی علوم و وزارت تحصیلات عالی کشور، این است، تا زمانی که «همه علوم و فنون، مانند طب و ادبیات وسیاست و تکنالوژی و... از قرآن استخراج! میشود» خوب است که یک موضوع خیلی حساس، جنجالبرانگیز و کاربردی را جاگزین اینهمه موضوعهای پراکنده کنند تا بتوانیم نتیجۀ بهتر بگیرم.

مسئلۀ میراث، جنجالیترین و در عین حال کاربردیترین بحث در افغانستان است. در اینباره خبرهای بسیار داریم که خانوادهها در تقسیم میراث باهم درگیر شدند و کشتوخون صورت گرفتهاست. بحث میراث در اسلام برای بسیار کسان، از جمله خودم، گنگ و مبهم است و اکثراً به همان صورت سنتی ارث تقسیم میکنند و بسیار کسان مجبور میشوند که از حق شرعی و قانونی شان بگذرند. در خالی که «اهمّیّت دانستنِ احکام ارث در اسلام بهحدّی است که از آن به «نصف علم» تعبیر و به آن سفارش شده، و بهصورت علمِ مستقل به نام «علم الفرائض» در آمدهاست. این اصطلاح، از آیات (مانند آیه ۷ سورۀ نساء) و روایات گرفته شدهاست. (منبع: ویکی فقه)

بنابراین، بهجای بحثهای پراکنده در دانشگاهها، خوب است که هشت سمیستر به گونۀ علمی و عملی «مسئلۀ ارث» تدریس شود. البته نخست جزوههایی از سوی اکادمی علوم و وزارت تحصیلات عالی کشور آماده شود تا در دانشگاههای کشور تدریس شود. یکی از پیامدهای این تغییر در روند درسی «ثقافت اسلامی» در درازمدت، شاید این باشد که از «تمرکز سرمایه» نزد برادران بزرگ جلوگیری شود؛ برادران بزرگی که از بزرگی شان سوء استفاده میکنند و برادران کوچک و خواهران را به پشیزی هم نمیشمارند.

با مِهر، علیشاه ظریفی